ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْديكُمْ « 1 » اين ( عذاب ) به خاطر كارهايى است كه به دست خود از پيش فرستاديد . و در نهايت ، انسان جهنّمى كه به جهنّم وارد شده ، مورد عفو و شفاعت واقع خواهند شد . خلود در آتش و ماندن جاودان در جهنّم ، براى شيعه ، معنا ندارد و بالأخره همهء شيعيان به بهشت وارد مىشوند ، حتّى اگر به واسطهء اعمال خود مدّت زيادى را در جهنّم سپرى كرده باشند كه عرفآً در مورد آنان گفته مىشود « مُخلَّد » در جهنّم هستند . از آنچه بيان شد ، اين نتيجه حاصل مىشود كه توبه ، يعنى حالت پشيمانى و تلاطم درونى كه هيچ شرطى ندارد و اگر در قرآن كريم ، شرايطى براى توبه بيان شده است ، حاوى يك سلسله نكات مهمّ اخلاقى مىباشد . از جمله اين‌كه : انسان گنه‌كار ، در اثر عادت به گناه ، موفّق به توبهء از گناه نمىشود و يا در برخى از موارد ، خود را گناه‌كار نمىشمارد كه پشيمان شده و توبه كند و در مواردى نيز پشيمانى واقعى براى گناه‌كار رخ نمىدهد و ندامت او در اثر كيفرى است كه در مقابل راه خود مشاهده مىكند و چنان‌چه رها شود ، مجدّداً مرتكب همان گناهان خواهد شد و به دروغ ، اظهار پشيمانى و ندامت مىكند ؛ بنابراين ، توبه هيچ شرطى ندارد و صِرف پشيمانى حقيقى ، تحقّق مىيابد . تحليل شرايط پذيرش توبه در روايات پس از تحليل شرايط توبه در قرآن كريم ، تحليل شرايط توبه در روايات ، حاوى مطالب جديدى نخواهد بود . زيرا آنچه در روايات اهل‌بيت ( ع ) پيرامون شرايط توبه بيان شده است ، جداى از شرايطى كه در قرآن كريم بدان اشاره شده است ، نيست .

--> ( 1 ) . آل‌عمران / 182